![hagia sophia](https://zenfutura.pl/wp-content/uploads/2023/08/hagia-sophia.jpg)
Hagia Sophia, imponujący zabytek architektury, który zdobi panoramę Stambułu od ponad 1480 lat, jest symbolem bogatej historii, wielokulturowości i niezliczonych przemian, które wpłynęły na losy tego magicznego miejsca. Początkowo zbudowana jako imponujący kościół chrześcijański w VI wieku, szybko stała się ważnym meczetem po zdobyciu miasta przez Osmanów w 1453 roku.
W okresie nowożytności przeszła przemianę w muzeum, aby w końcu, na przełomie lat 2019 i 2020, ponownie przyjąć funkcję meczetu. Ta niezwykła metamorfoza Hagii Sofii stanowi odzwierciedlenie burzliwej historii Stambułu i Turcji, będąc jednocześnie miejscem o wyjątkowej wartości kulturowej i religijnej. W tym artykule zgłębimy tajemnice Hagii Sofii, odkryjemy fascynujące fakty związane z jej architekturą i wnętrzem oraz przyjrzymy się jej roli jako miejsca przyciągającego tłumy turystów z całego świata. Zapraszamy do wędrówki przez epoki i kontynenty, aby lepiej poznać to niezwykłe miejsce, które wciąż zachwyca i inspiruje swoją uniwersalną piękną.
![](https://zenfutura.pl/wp-content/uploads/2023/08/hagia-sophia-stambul-1024x683.jpg)
Historia Hagia Sophia
Hagia Sophia, znana również jako Ayasofya w języku tureckim, to ikona i symbol Stambułu. Jest to jedno z najważniejszych i najbardziej znanych zabytków na świecie. Historia tego monumentalnego budynku jest niezwykle bogata i fascynująca.
Pierwotnie Hagia Sophia została zbudowana jako kościół chrześcijański przez cesarza bizantyjskiego Justyniana I w VI wieku. Konstrukcja rozpoczęła się w 532 roku i zaledwie pięć lat później kościół został uroczyście poświęcony. Jego architekci, Isidoros z Miletu i Anthemios z Tralleis, stworzyli prawdziwe arcydzieło sztuki i architektury, które pozostało największym kopułowym budynkiem na świecie przez ponad tysiąc lat.
Charakterystyczną cechą Hagia Sophia jest ogromna kopuła, która nadal stanowi wspaniały widok dla odwiedzających. Wnętrze jest zdobione pięknymi mozaikami, wspaniałymi kolumnami i dekoracyjnymi detalmi, które nadają mu wyjątkowy urok.
W 1453 roku Stambuł zdobył sułtan Mehmed II, a Hagia Sophia została przekształcona w meczet. W okresie od XIII do XIX wieku dodano minarety i usunięto niektóre elementy chrześcijańskiej dekoracji. Między innymi zostały zasłonięte mozaiki, aby dostosować budynek do jego nowej funkcji religijnej.
Jednak w 1935 roku Hagia Sophia przeszła kolejną transformację. Podczas rządów Kemala Atatürka, pierwszego prezydenta Republiki Turcji, decyzją parlamentu meczet został zamknięty, a wkrótce potem przekształcony w muzeum. Był to gest związany z sekularyzacją Turcji i uznaniem Hagii Sofii jako ważnego dziedzictwa zarówno chrześcijańskiego, jak i muzułmańskiego.
Od tego czasu Hagia Sophia jest otwarta dla zwiedzających jako muzeum, a jej historia i znaczenie jako miejsce kultu dwóch wielkich religii – chrześcijaństwa i islamu – przyciąga turystów z całego świata. Jednak w ostatnich latach Hagia Sophia ponownie stała się przedmiotem kontrowersji. W 2020 roku turecki sąd podjął decyzję o przywróceniu meczetowej funkcji budynku, a wkrótce potem pierwsze modły odbyły się w Hagii Sofii po prawie 85 latach.
Hagia Sophia pozostaje nie tylko jednym z najbardziej rozpoznawalnych zabytków Stambułu, ale i ważnym symbolem historii, wielokulturowości i związanych z nią wyzwań. Jest to bez wątpienia niezwykłe miejsce, które pozostawia niezapomniane wrażenia na wszystkich, którzy mają okazję je odwiedzić.
Kilka ciekawostek o Hagia Sophia
- Imponujący wiek – Hagia Sophia została ukończona w roku 537, co oznacza, że ma ponad 1480 lat historii. To jeden z najstarszych zachowanych budynków na świecie.
- Kopuła bez podpór – Główna kopuła Hagii Sofii jest imponująca zarówno swoim rozmiarem, jak i konstrukcją. Co więcej, kopuła jest podtrzymywana przez cztery ogromne filary, ale bez jakichkolwiek wewnętrznych podpór, co było prawdziwym osiągnięciem inżynieryjnym w czasach jej powstania.
- Zmieniająca się nazwa – Nazwa Hagia Sophia pochodzi z języka greckiego i oznacza „Święta Mądrość”. Po zdobyciu Stambułu przez Osmanów w 1453 roku, budynek został przemianowany na Meczet Ayasofya. Następnie, po przekształceniu w muzeum w 1935 roku, przyjął nazwę Hagia Sophia Müzesi, co w tłumaczeniu oznacza „Muzeum Hagia Sophia”. Po ponownym przekształceniu w meczet w 2020 roku, nosi obecnie nazwę Ayasofya-i Kebir Camii.
- Niezwykła akustyka – Wnętrze Hagii Sofii posiada niezwykłą akustykę. Nawet najcichsze dźwięki potrafią rozbrzmieć w całym budynku, co w przeszłości nadawało jej ceremoniom religijnym dodatkowy mistyczny wymiar.
- Skradzione mozaiki – W trakcie okresu osmańskiego wiele z pięknych mozaik wewnątrz Hagii Sofii zostało zniszczonych lub zasłoniętych. Jednak podczas renowacji przeprowadzonej w latach 30. XX wieku, odkryto kilka pierwotnych mozaik, które obecnie można podziwiać.
- Inspiracja dla innych budowli – Architektura Hagii Sofii była inspiracją dla wielu innych budowli sakralnych na całym świecie, zwłaszcza w krajach muzułmańskich. Meczet Sulejmana w Stambule jest jednym z przykładów, który zainspirowany był projektem Hagii Sofii.
- Usunięcie minaretów – Podczas przekształcenia Hagii Sofii w muzeum w 1935 roku, z jej fasady zostały usunięte minarety, które były charakterystycznymi elementami meczetów. Po ponownej przemianowaniu na meczet, minarety zostały przywrócone.
- Symbol politycznych zmian – Przekształcenie Hagii Sofii na meczet i z powrotem na muzeum było zawsze związane z politycznymi zmianami i ideologią rządzących w danym okresie. Budynek stał się symbolem wielu wydarzeń historycznych i zmian społecznych w Turcji.
- Wysokość kopuły – Główna kopuła Hagii Sofii znajduje się na wysokości około 55,6 metra nad ziemią.
- Średnica kopuły – Średnica głównej kopuły wynosi około 31 metrów.
- Ilość minaretów – Po przekształceniu w meczet w 1453 roku, do Hagii Sofii dodano cztery minarety. Wcześniej, jako kościół, nie posiadała ona minaretów.
- Powierzchnia – Całkowita powierzchnia Hagii Sofii wynosi około 7 000 metrów kwadratowych.
- Okno Empress – W jednym z kątów Hagii Sofii znajduje się okno znane jako „Okno Empress”, przez które podobno cesarzowa Theodora obserwowała nabożeństwa.
- UNESCO – Hagia Sophia została wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO w 1985 roku.
- Liczba turystów: Przed ponownym przekształceniem w meczet, Hagia Sophia była jednym z najczęściej odwiedzanych muzeów na świecie, przyciągającym miliony turystów każdego roku.
Hagia Sophia to z pewnością nie tylko fascynujący zabytek architektury, ale także świadek bogatej historii i wielu zmian, które wpłynęły na jej status i znaczenie w różnych okresach czasu. Jest to miejsce, które wciąż zachwyca i przyciąga tysiące turystów każdego roku.
Co warto zobaczyć w okolicach Hagia Sophia
W okolicach Hagii Sofii znajduje się wiele innych interesujących miejsc, które warto odwiedzić, aby poznać jeszcze lepiej bogactwo historyczne i kulturowe Stambułu. Oto kilka z nich:
- Błękitny Meczet (Sultanahmet Camii) – To jedno z najważniejszych i najpiękniejszych miejsc sakralnych w Stambule. Błękitny Meczet znany jest ze swoich niebieskich mozaik, które zachwycają odwiedzających.
- Pałac Topkapi – Położony niedaleko Hagii Sofii, był to główny pałac sułtanów osmańskich przez wiele wieków. Warto zwiedzić jego bogato zdobione komnaty, ogrody i wystawę skarbów.
- Wzgórze Galata – Znajdująca się w okolicach Hagii Sofii wieża Galata oferuje piękne widoki na miasto. To doskonałe miejsce, aby podziwiać zachód słońca nad Stambułem.
- Cysterna Basilica – To podziemny rezerwuar wody z imponującymi kolumnami i tajemniczą atmosferą. To miejsce, które łączy historię z mistycyzmem.
- Wielki Bazar (Bazar Kryty) – Jedno z największych i najstarszych targowisk na świecie. To labirynt wąskich uliczek, w którym można znaleźć różnorodne towary, takie jak rękodzieło, tkaniny, biżuteria i pamiątki.
- Czerwony Lotos (Kiz Kulesi) – Wieża znajdująca się na europejskim brzegu Bosforu, która oferuje piękny widok na Azję i Stambuł.
- Park Gülhane – Ten piękny park jest doskonałym miejscem na relaksujący spacer. Znajduje się w pobliżu Hagii Sofii i Pałacu Topkapi.
- Plac Sultanahmet – Centralny plac w Stambule, otoczony przez Hagię Sofię, Błękitny Meczet i Cysternę Basilica. To miejsce, gdzie można odpocząć, podziwiać architekturę i poczuć puls miasta.
Zwiedzanie okolic Hagii Sofii to szansa na poznanie innych ważnych i ciekawych miejsc w Stambule. To magiczne miasto pełne kontrastów, które oferuje niezapomniane wrażenia dla każdego odwiedzającego.